Proprieta Sperino Winery

Region: Piemont

Rok założenia: 1999

W niegdyś sławnym Alto Piemonte „trzy pokolenia przemysłu zdołały wymazać 25 pokoleń uprawy winorośli”. Paolo i Luca de Marchi pokazują, czego brakowało miłośnikom wina przez stulecie.

Choć Luca de Marchi ma piemonckie korzenie, wychował się w samym sercu Chianti Classico, na rodzinnej posiadłości Isole e Olena. Z toskańskim akcentem i uśmiechem mówi: „Nie robię wina, ja tworzę Nebbiolo”. Nic dziwnego, że po ukończeniu studiów lingwistycznych wrócił na północ, by osiedlić się w Piemoncie i poświęcić się winiarstwu – pasji, która w jego rodzinie przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. W 1999 roku, zamiast przejść na emeryturę, jego ojciec Paolo wspólnie z nim rozpoczął ambitny projekt odbudowy winnicy w Lessonie – marzenia z dzieciństwa i powrotu do rodzinnych korzeni.

Winnica Proprietà Sperino położona jest w apelacji Lessona DOC, jednym z najstarszych regionów winiarskich we Włoszech, gdzie już w XIV wieku produkowano eleganckie Nebbiolo (lokalnie zwane Spanna), cenione za swój aromatyczny profil. W XIX wieku region ten cieszył się ogromnym prestiżem – to właśnie kieliszkiem Lessony wzniesiono toast za zjednoczenie Włoch w 1861 roku. W tamtym czasie winnice zajmowały około 1000 hektarów – więcej niż dzisiejsze Barbaresco. Niestety, po II wojnie światowej winiarstwo w Lessonie niemal zanikło, wypierane przez przemysł i trudności uprawowe. Na początku XXI wieku pozostało zaledwie 2,5 ha winnic.

Ojciec i syn de Marchi od ponad dwóch dekad wkładają ogromny wysiłek w rewitalizację regionu i dziś Lessona odżywa – powierzchnia winnic wzrosła do 30 ha, z czego 12 ha należy do Proprietà Sperino, a 10 ha leży bezpośrednio w apelacji Lessona. Winiarstwo w ich posiadłości to niemal rzemiosło: nie używa się herbicydów ani sztucznych nawozów, a ziemia jest nawożona kompostem produkowanym przez specjalnie hodowane kalifornijskie dżdżownice. Prace w winnicy pochłaniają nawet 1000 roboczogodzin na hektar rocznie – niemal wszystko wykonywane jest ręcznie.

Luca de Marchi z zapałem odnowił winnice z uwagi na unikatowe warunki glebowe u stóp Monte Rosa. Tamtejsze gleby, składające się z morskiego piasku i alpejskiego granitu, mają bardzo niski odczyn pH (4,5–5,5) i są bogate w minerały jak potas i magnez, co przekłada się na charakterystyczną mineralność i słoność win. Piaszczyste podłoże nadaje im wyjątkowo jedwabistą strukturę. Winifikacja odbywa się w zabytkowym Castello di Lessona, dawnej siedzibie lekarzy z rodu Sperino. Ostatni raz wino było tam butelkowane w 1904 roku – aż do momentu, gdy rodzina de Marchi przywróciła tradycję niemal sto lat później.

Luca z przekonaniem twierdzi, że Lessona i północny Piemont mają ogromny potencjał. Wina produkowane w tej apelacji, zwłaszcza Nebbiolo, wyróżniają się wyjątkową finezją i elegancją, jaką szczep ten osiąga tylko w tym klimacie. W piwnicy widać kunszt jego ojca – precyzyjna ekstrakcja tanin i dbałość o każdy detal są tu standardem. Oprócz flagowego Lessona DOC, Luca tworzy również Uvaggio Coste della Sesia DOC oraz świeże, owocowe rosé na bazie Nebbiolo i Vespoliny. W najlepszych latach powstaje też limitowane, czyste Cabernet Franc, rzadko spotykane w tej części Włoch.

W porównaniu do bardziej znanych apelacji jak Barolo czy Barbaresco, Nebbiolo z północy prezentuje się delikatniej, z większą lekkością i złożonością aromatów. Kierując się zasadą „pozostać wiernym historii, a nie kopiować innych stylów”, Luca i Paolo de Marchi tworzą w Lessonie unikalne, niepowtarzalne wina, które stają się coraz bardziej rozpoznawalne i cenione przez znawców.

Powiedzieć, że Paolo i Luca przewrócili kartę, to mało powiedziane. Po wyprodukowaniu swojego pierwszego rocznika w 2004 roku, z roku na rok pięli się w górę, stosując precyzyjne techniki w piwnicy, aby wydobyć burgundzką finezję z winnic, które ożywili – w tym na kamienistych zboczach wulkanicznych sąsiedniej Bramaterra. W tym surowym i niemal surrealistycznym pasie Alto Piemonte, gdzie palmy rosną obok cyprysów w osłoniętym zawietrznym masywie Monte Rosa, nebbiolo fermentowane z rodzimymi drożdżami wyraża żywe, zwinne błyski czerwonych owoców, igieł sosnowych, kurek i pikantną słoność, która emanuje energetyczną bezpośredniością. Jego taniny są łagodniejsze i delikatniejsze niż w Barolo, a profil aromatyczny bardziej złożony niż w Alba. W niektórych butelkach — szczególnie w Uvaggio — odrobina vespoliny nadaje pikantny balsamiczny posmak, a kropla owocowej croatina nadaje subtelnie kremowy finisz.