Carignan, inaczej Mazuelo - nazwa szczególnie popularna w Hiszpanii, Carignano - jak znane jest w Stanach Zjednoczonych, lub Cariñena to szczep winorośli o ciemnej skórce, pochodzący z Francji, bardzo lubiący ciepło. Z tego powodu szczep Carignan - Carignano - Cariñena - Mazuelo - Carignan noir był łatwy w uprawie na południowym wybrzeżu Morza Śródziemnego, gdzie jego duża plenność przełożyła się na produkcję taniego wina. Uprawiany jest zatem głównie na południu Francji, szczególnie w Langwedocji, gdzie w apelacjach takich jak Côtes Catalanes, Corbières, Minervois jest podstawowym składnikiem win mieszanych. Odmiana ta występuje też dość szeroko w krajach Afryki takich jak Algieria, Maroko czy Tunezja, gdzie została sprowadzona przez Francuzów podczas kolonizacji.

Występowanie i znaczenie

Szczep uprawiany jest głównie na południu Francji, szczególnie w Langwedocji, gdzie w apelacjach takich jak Côtes Catalanes, Corbières i Minervois stanowi ważny składnik win mieszanych. Występuje również w krajach Afryki Północnej, takich jak Algieria, Maroko i Tunezja, dokąd został sprowadzony przez Francuzów w okresie kolonizacji.

Charakterystyka i produkcja

Carignan nie należy do szczepów uznawanych za szczególnie szlachetne, jednak w odpowiednich warunkach i przy umiejętnej winifikacji może dawać interesujące rezultaty. Często stosuje się macerację węglową, która zmiękcza strukturę wina, wydobywa owocowe aromaty i redukuje cierpkość. Proces ten może jednak prowadzić do powstawania dodatkowych nut aromatycznych, takich jak banan czy wata cukrowa. Wina dojrzewające w jasnych beczkach dębowych wykazują nuty wanilii i słodkiego drewna, natomiast intensywniejsze użycie dębu może wprowadzić aromaty anyżu, dymu, a nawet smoły. Szczep ten jest często kupażowany z odmianami takimi jak Grenache, Cinsault czy Mourvèdre, co pozwala zrównoważyć jego charakter.

Profil smakowy

Wina z Carignan są zazwyczaj umiarkowanie kwasowe i mogą wykazywać wyraźną taniczność, szczególnie gdy pochodzą ze starych krzewów, które uznawane są za bardziej wartościowe. W powszechnej opinii winorośle mające ponad 80 lat dają najlepsze rezultaty jakościowe. Wina te bywają ostre w smaku i mogą pozostawiać lekko gorzkawy finisz, a obecność tanin zapewnia charakterystyczne odczucie na wargach. W aromacie dominują nuty suszonej żurawiny, malin, jeżyn, czarnej porzeczki oraz lukrecji, czasem z delikatnym akcentem przydymionego mięsa.

Wygląd i styl

Wina produkowane z tego szczepu są zazwyczaj ciemne, ekstraktywne i dobrze zbudowane, o intensywnej, głębokiej barwie - najczęściej fioletowej z szkarłatnymi refleksami, co tłumaczy stosowanie nazwy Carignan noir. Z reguły są to wina wytrawne, wykorzystywane zarówno jako wina jednoszczepowe, jak i składnik kupażów, którym dodają koloru, kwasowości i struktury taninowej.

Łączenie z jedzeniem

Ze względu na swoją budowę i profil smakowy Carignan dobrze komponuje się z tłustymi mięsami, zarówno pieczonymi, jak i duszonymi, zwłaszcza intensywnie przyprawionymi. Pasuje również do potraw z grzybów, twardych serów takich jak Gouda, a także do wędlin i warzyw, w tym dyni, bakłażana i papryki. Obecne w nim nuty żurawiny dobrze współgrają również z daniami z drobiu.

Historia i uprawa

Uprawa Carignan we Francji znacząco wzrosła około 1960 roku, kiedy Algieria uzyskała niepodległość i przestała być tanim źródłem czerwonych winogron. Obecnie szczep ten nadal występuje głównie w Langwedocji i południowo-wschodniej Francji, choć bywa stopniowo zastępowany bardziej aromatycznymi odmianami. Winorośl ta późno pączkuje i dojrzewa, dzięki czemu jest mniej podatna na wiosenne przymrozki, jednak wymaga długiego okresu wegetacji. Jest rośliną silną, ale podatną na choroby, zwłaszcza mączniaka (oidium). Jednocześnie wyróżnia się bardzo wysoką wydajnością, osiągając nawet 25-30 ton winogron z hektara.

Synonimy

Carignan funkcjonuje pod wieloma nazwami regionalnymi. We Francji znany jest jako Carignan noir, Bois Dur, Catalan, Roussillonen, Monestel oraz Plant de Lédenon. W Hiszpanii występuje jako Cariñena, Mazuelo, Mazuela, Tinto Mazuelo, Crujillon i Samsó. We Włoszech używa się nazw Carignano i Uva di Spagna, w Kalifornii Carignane, w Katalonii Carinyena, natomiast w Portugalii spotykana jest nazwa Pinot Evara, mimo że szczep ten nie jest spokrewniony z Pinot Noir.